مهدویت

چگونه محبت امام زمان(عج)را به فرزندانمان انتقال دهیم؟ نکته اول؛ پیش از پرداختن به بحث راهکارها که می تواند نوع نگاه ما را عوض کند و راهکارها را کارآمد و مؤثر سازد، توجه به بحث اخلاص و استمرار است. گرچه در مکتب های مختلف تربیتی چنین بحثی جایگاهی ندارد، در مکتب اسلام یکی از شاخص های مطلوبیت امور، اخلاص است. لذا می توان به آن در امور تربیتی و به ویژه انتقال محبت حضرت(عج) به فرزندان توجه کرد تا از برکات فراوان آن بهره مند شد. در ابتدا به دو روایت در مورد اخلاص توجه کنید؛ لابدَّ للعبدِ مِن خالصِ النّیةِ فی کلِّ حرکةٍ و سکونٍ، اذ لولم یکن بهذا المعنی یکونُ غافلا و « -امام صادق(ع) می فرماید: ۱ ) بنده باید نیت خود را در هر حرکت و سکونش، خالص ۱(»الغافلون قد وصفهم اللهُ بقولِه ان هم کالانعامِ بَل هم أضَلَّ سبیلا کند.
در غیر اینصورت، از غافلان شمرده می شود؛ غافلانی که خداوند آنها را مثل چارپایان، بلکه گمراه تر معرفی کرده است. ۲)هر عملی بر باد است، جز مقداری که در آن خلوص نیت ۲؛(»العملُ کلُّه هباءاً الّا ما أخلص فیه « حضرت علی(ع) میفرماید: باشد. بنابراین، والدین محترم باید بر اساس این روایات، اخلاص در تربیت را رعایت کنند و هدفشان، افتخار و بالیدن به فرزند خود نزد دیگران یا امور مادی و دنیوی نباشد. اگر هدف و نیت فقط خدا بود و اینکه فرزند امانت الهی است که من وظیفه دارم او را خوب پرورش دهم تا نزد خدا و اولیای او سرافراز باشم، برکات بسیاری در دنیا و آخرت از این فرزند نصیب والدین و جامعه میگردد که در روایات به برخی از آنها اشاره شده است؛  نکته دوم؛ بحث استمرار در تربیت دینی و انتقال محبت حضرت(عج) است. کودک باید از کوچکی تا بزرگسالی، محبت حضرت را نوش جان کند و با تمام وجود آن را لمس نماید. همانطور که فرزند به غذا احتیاج دارد و والدین بر خود فرض میدانند همواره نیازهای جسمی او را برآورده سازند، در امور دینی و محبت اهلبیت نیز این باید همیشگی باشد؛ البته این کار در هر سنی به شیوه خاص خود و متناسب با توانایی فرزندان است. شاهد این مدعا که استمرار شرط لازم در امور تربیتی است، افزون بر اعتراف هر صاحب خرد و تجربههای فراوان، حقوق متقابل والدین و فرزندان بر یکدیگر است. بر این اساس، هنگامی که فرزند کوچکتر است، حق او بر والدین بیشتر است و به مرور زمان که رشد میکند و بزرگتر میشود، حق والدین بر او بیشتر میشود. در هر حال، هر دو بر یکدیگر حق دارند. از این رو، امیر مؤمنان علی(ع) هنگام بازگشت از صفین، در )شایسته است این نامه تحت عنوان منشور تربیتی ۳ نامهای به فرزند خود امام حسن(ع)، حق فرزند بر پدر را بیان میکند.( برای خانوادهها مطرح شود. راهکارهای انتقال محبت حضرت پیشتر باید گفت: شیوههای رفتاری پیشنهادی ارائه شده، غالباً بر اساس روایات بوده و منحصر در این موارد نیست. پس این هنر والدین است که بتوانند با شیوههای جذاب، عشق و محبت را در وجود فرزندان خویش نهادینه سازند.  ) عامل وراثت و زیستشناختی (انتقال ویژگیهای جسمی و روانی پدر و مادر به فرزندان ۱٫ نقش وراثت و انتقال خلق و خویهای والدین به فرزندان بر کسی پوشیده نیست. وراثت با وجود اختیار فرزندان، زمینه و بستر مناسبی برای پذیرش و حرکت فرزندان به سمت و سوی خاص را فراهم میآورد. در ذیل، به چند مورد از مواردی که به نوعی به تأثیر وراثت در روایات آمده، اشاره میکنیم: الف)دقت در انتخاب همسر و مادر فرزندان پیش از ازدواج: ) با خانواده خوب و شایسته وصلت کنید، زیرا خون ۴؛(»تَزَوَّجُوا فی الحِجزِ الصالح، فانَّ العِرقَ دسّاسٌ«پیامبر اسلام(ص) فرمود: اثر دارد. همچنین بعضی از روایات، از ازدواج با افرادی نهی کرده است؛ مثل زن زیبارویی که در خانواده فاسد رشد کرده )، زن احمق، زن بد زبان، مرد شرابخوار، بد اخلاق و.. . این روایات در حقیقت به نوعی نقش وراثت را در انتقال ۵(است ویژگیها از والدین به فرزندان بیان میکنند. از این رو، برخی از دانشمندان نقش وراثت را در ناهنجاریهای اجتماعی و تبهکاران برجسته کردهاند. در تأثیر وراثت در تربیت، به نفرین حضرت نوح در قرآن توجه کنید که از خدا میخواهد کسی از کافران را برجای نگذارد تا وَقَالَ نُوحٌ رَبِّ لَا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْکَافِرِینَ دَیَّارًا إِنَّکَ إِنْ تَذَرْهُمْ یُضِلُّوا عِبَادَکَ وَلَا یَلِدُوا إِلَّا «دیگر نسل پلید و کافرزاده نشود )؛
نوح گفت: پروردگارا! هیچکس را از کافران بر روی زمین مگذار، چرا که اگر تو آنان را باقی نهی، بندگانت را ۶(»فَاجِرًا کَفَّارًا گمراه میکنند و جز پلیدکار ناسپاس نزایند. تأثیر وراثت، به معنای اختیار نداشتن انسان نیست؛ بلکه بیان روند طبیعی انتقال صفات از اصل به فرع است. در حقیقت   در کودک حالت تعلیقی دارد که چون در محیط مساعد قرار گیرد، به فعلیت میرسد .به بیان …سعادت، شقاوت، کفر، ایمان و نقش وراثت آن است که زمینههای سرشتی را قویتر میکند و ضریب امکان تحقق آنها را در شرایط محیطی مناسب « دیگر، ).پس اگر انسان در انتخاب همسر دقت کند و عوامل دینی و اخلاقی را در اولویت قرار دهد، زمینه و ۷(» افزایش میدهد بستری فراهم میآورد تا در آینده بتواند به آسانی محبت حضرت مهدی(عج) را به فرزند خود انتقال دهد. ب) لقمه حلال:  خوردن و آشامیدن، شرط حیات انسان و امری است که امر و نهی نمیپذیرد. اما اینکه انسان چه چیزی را بخورد و چه چیزی را نخورد، مهم است. از این رو مکتب اسلام، برای این مسئله اهمیت فراوان قائل شده و آیات و روایات فراوانی در این زمینه ) نیز در حدیث شریف است که پیامبر(ص) فرمود:طَلبُ الحلالِ فریضةٌ علی کلِّ ۸وجود دارد:فَکُلُواْ مِمَّا رَزَقَکُمُ اللّهُ حَلالاً طَیِّبًا( یَا أَیُّهَا « ) طلب روزی حلال بر هر مسلمانی واجب است.
همچنین مسلمانان از پیامدهای بد غذای حرام برحذر شدهاند: ۹مسلمٍ؛( .)ای اهل ایمان! مال یکدیگر را به ناحق نخورید۱۱؛(» الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تَأْکُلُواْ أَمْوَالَکُمْ بَیْنَکُمْ بِالْبَاطِلِ بنابراین، والدین پیش از به دنیا آمدن فرزند، باید بدانند چه غذایی میخورند تا بستری مناسب را آماده کنند که در آینده فرزندشان آمادگی پذیرش محبت اهلبیت(ع) را بیابند.   -الگوهای نقش ۲ منظور از الگوهای نقش، کسانی هستند که فرزند رفتار آنها را سرمشق خویش قرار میدهد و برای او الگو به شمار میآیند؛  : والدین در اینباره دو نقش برعهده دارند …مثل والدین، دوستان و الف) خودشان همانند الگو، در گفتار و کردار محبت حضرت را در دل فرزند به وجود آورند. در این صورت، ابتدا باید خودشان حضرت را دوست بدارند و این محبت در کردار و گفتارشان بروز یابد. بنابراین، والدین که الگوی کودکان هستند، باید عاشق حضرت باشند و این عشق را نشان دهند؛ برای مثال، هنگام شنیدن نام حضرت، ادای احترام کنند و … ب) پدر و مادر باید الگوهای خوب را به فرزند معرفی کنند. به بیان دیگر، زمینهای فراهم آورند تا فرزندشان به سمت الگوهای مثبت گرایش یابد. این الگوها عبارتاند از: دوستان، محیط آموزشی و تربیتی( ثبتنام در مدرسهای مناسب یا مراکز فرهنگی خاص) و خویشان و آشنایان. خلاصه، فرزند باید با کسانی ارتباط داشته باشد که عاشق حضرت حجتاند تا در نتیجه، فرزند در ارتباط با آنها، بر اثر الگوپذیری، محبت حضرت در درونش نهادینه شود.البته این امر نباید حالت تحمیلی یابد که کودک را مجبور به دوستی با کسی کنیم بلکه با شیوههای نرم و مناسب، زمینه دوستی فرزند با افراد، گروهها و مراکز مناسب را فراهم آوریم تا خودش با میل و رغبت به سمت آنها برود.   -فرهنگ سازی ۳ منظور آن است که والدین در راه ارزش جلوه دادن محبت حضرت به طوری تلاش کنند که این محبت و دوستی، یکی از ارزشهای مهم برای فرزند تلقی شود. در اینباره لازم است پدر و مادر نکاتی را رعایت کنند: الف) تعظیم و تکریم حضرت از سوی والدین که پیشتر بیان شد؛ ب) بیان زیباییهای حضرت؛ هر انسانی، عاشق زیبایی است. بنابراین، اگر ما زیباییها و صفات نیک حضرت را به زبان کودکان بیان کنیم، آنها عاشق حضرت میشوند، چنانکه حضرت صادق(ع) میفرماید:خداوند بندهای را که ما اهلبیت را نزد مردم محبوب کند، رحمت   )در اینجا ۱۱( همانا به خدا سوگند اگر سخنان زیبای ما را برای مردم روایت میکردند، به سبب آن عزیزتر میشدند …نماید. برای نمونه، به چند مورد از زیباییهای رفتاری و ظاهری حضرت اشاره میکنیم:  : کمک به شیعیان ستمدیده: در نوشتهای از حضرت به شیخ مفید اینچنین آمده است ۱٫
 )۱۲ ما نظر خود را از شما بر نمیگیریم و فراموشتان نمیکنیم که اگر چنین بود، گرفتاریها شما را از پای میانداخت.( )۱۳(. البته ما به شما از خودتان مهربانتریم … مهربانی با شیعیان: حضرت صادق(ع) میفرمایند: ۲٫ ۳ . پدر بودن حضرت برای پیروانشان: احادیثی که اشاره دارد امام در مورد مؤمنان، به منزله پدری مهربان، بلکه مهربانتر از پدر است.  ناراحتی حضرت با ناراحتی شیعیان: در برخی احادیث آمده که امام در ناراحتی شیعیانش محزون میشود و در مصائب آنها ۴٫ متأثر و در بیماری ایشان بیمار. ۵٫ ، شبیهترین افراد به پیامبر(ص) است و میدانیم که نبی ۴ زیبایی ظاهری حضرت: در روایات متعدد آمده که حضرت مهدی مکرم اسلام(ص) زیباترین و خوش صورتترین مردم بوده است. ۶٫   .زیرا ما با دعایی که از خداوند …«: دعای حضرت در حق ما: در نوشتهای که از حضرت رسیده، ایشان چنین مینویسد  )۱۴(». زمین و آسمان پوشیده نیست، در پی حفظ آنان(شیعیان )هستیم ج) بیان جایگاه والای امام در نظام عالم و فواید امام؛ با توجه به اینکه انسانها شیفته افراد بزرگ و بزرگوار هستند، میتوان با بیان اینکه حضرت واسطه فضل الهی بر بندگان و مایه قوام و ایستادگی آسمانها و زمین است، و نیز تمام نعمتهای الهی به واسطه آن حضرت به ما میرسد و نشناختن حضرت با زندگی و مرگ جاهلی مساوی است، محبت حضرت را در دل فرزندان پدید آورد. د) زیباییهای دوران ظهور حضرت؛ به یقین اگر فرزندان ما درک کنند که هنگام ظهور، مردم و طبیعت چقدر زیبا میشوند، عاشق ظهور حضرت و خود ایشان میگردند. به چند نمونه از ویژگی دوران ظهور اشاره میکنیم:   هیچ انسان فقیری پیدا نمیشود که انسان به او صدقه بدهد؛ ۱٫  زمین و آسمان تمام نعمتهای خود را ارزانی میکنند، به طوری که زمین سرسبز و پر آب با میوههای فراوان میشود؛ ۲٫  امنیت فردی، اجتماعی و اخلاقی کامل در زمین حاکم میگردد؛ ۳٫  همه مشکلات و گرفتاریها برطرف میشود؛ ۴٫  انسانهای با ایمان حاکم زمین خواهند شد؛این روایات، به طور تفصیلی در روایات عصر ظهور بیان شده است و میتوان به ۵٫ )۱۵ آنها مراجعه کرد( هـ) دقت والدین در نام نهادن بر فرزندان؛ یکی از حقوق فرزندان بر والدین، نام نیک نهادن بر آنهاست. شاید دلیل آن این باشد که در حقیقت همین نامگذاری، به نوعی بیان ارزشها و تلقین این نکته است که اهلبیت برای ما جایگاه ویژه دارند. پس بدون تردید، ذکر نام نیک معصومان، باعث تأثیرپذیرفتن از آنها در کردار کودکان میشود.
وقتی نام مهدی در فضای خانه برده شود، باعث یادآوری حضرت نزد فرزندان است که مقدمه محبت ایشان را فراهم میآورد. و) برپایی جلسات یاد حضرت در منزل، به ویژه جشن میلاد حضرت؛ معمولاً فرزندان، عاشق مراسم جشن و شادی هستند. بنابراین، اگر والدین بکوشند دستکم در نیمه شعبان جشن مختصری در منزل برپاکنند و از خویشان و فامیل دعوت نمایند و پذیرایی مختصری به عمل آورند، این کار اندک اندک عشق و محبت  را در دل فرزندان میکارد. یکی از دانشمندان سنی مصری، کتابی در مورد فضیلتهای حضرت زهرا(س) به ۴حضرت مهدی نام فاطمة و الفاطمیون نوشته است. وقتی از او انگیزهاش را درباره نوشتن این کتاب پرسیدند، پاسخ گفت که در کودکی پدرم به مناسبت ایام ولادت حضرت زهرا(س)، مجلس جشن در خانه برپا میکرد و من از میهمانان پذیرایی میکردم و از همان کودکی، محبت حضرت زهرا(س) در دل من ایجاد شد. ز) تشویق فرزندان؛ اگر فرزند کاری انجام داد که علاقه او را به حضرت حجت(عج) میرساند، مثل بلند شدن هنگام شنیدن نام حضرت، رفتن به  او را تشویق کنیم و بگوییم حضرت هم تو را دوست دارد. این کار در درازمدت ،… مکانهای منتسب به ایشان مثل جمکران و باعث ژرف شدن رابطه فرزند با حضرت صاحب الامر(عج) خواهد شد. ح) حضور در مکانهای مرتبط با حضرت اگر والدین همانطور که در مورد پوشاک و خوراک فرزندان احساس مسئولیت میکنند و همواره این نیاز را به شکل شایستهای برطرف میسازند، در مورد نیازهای معنوی او نیز این احساس را داشته باشند، فرزندانی با تربیت اسلامی، تقدیم جامعه خواهند داد. از این رو، اگر از برنامههای خانوادهها، حضور در مجالس یاد حضرت، مثل دعای ندبه، مجالس جشن و   باشد، به یقین … شادی، مجالس ذکر اهلبیت و سخنرانی، مجالس معرفتی درباره حضرت، حضور در مسجد مقدس جمکران و فرزندانی عاشق وجود نازنین حضرت(ع )تربیت خواهند کرد؛ زیرا حضور در آن مکانها و مجالس، باعث یادآوری حضرت میشود .همین یادآوری، سبب میشود که کودک خود را در حضور حضرت احساس کند و برای حرکت به سمت و سویی بکوشد که حضرت بدان علاقه دارد.
در حقیقت همه اینها زمینه محبت حضرت را فراهم میآورد. ط) دعا کردن نقش دعا و توسل در رسیدن به خواستهها چنان روشن است که نیازی به استدلال ندارد؛ چون همه ما در زندگی بارها آن را تجربه کردهایم. اما متأسفانه نکتهای که شاید از آن غفلت شده، دعا کردن والدین برای فرزندان است تا در مسیر صحیح قرار  را به فرزندان خود ۲۵بگیرند. در اهمیت دعا برای فرزندان همین بس که حضرت امام سجاد(ع) در صحیفه سجادیه، دعای اختصاص میدهد و از خداوند نیکبختی آنها را میخواهد.نکته دیگر اینکه، مردان بزرگ، از دعای والدینشان بسیار تأثیر پذیرفتهاند. رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ « نیز این نکته جالب به نظر میرسد که مستحب است انسان در قنوت نماز صبح خویش این دعا را بخواند ) .نتیجه این که نباید از نقش مهم دعا در تربیت فرزندان و ایجاد محبت ۱۶(»أَزْوَاجِنَا وَذُرِّیَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْیُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِینَ إِمَامًا حضرت در دل آنها غافل بود. ی) هدیه دادن به فرزند در مناسبتهای مربوط به حضرت؛ اگر قرار است چیزی برای فرزند تهیه گردد، یا مسافرتی که میپسندد یا غذایی که او دوست دارد برایش فراهم شود، بهتر است در زمانهایی انجام گیرد که منتسب به حضرت است. این خود در جلب محبت به حضرت بسیار مهم به نظر میرسد. برای مثال، روزهای جمعهها که متعلق به حضرت است، غذایی برای کودک درست شود که او دوست دارد. نکته: اگر موارد پیشگفته را در قالب هنر اجرا کنیم، بسیار تأثیرگذارتر خواهد بود. برای مثال، ویژگیها و زیباییهای حضرت  . به فرزندان خود منتقل کنیم …را در قالب داستان، فیلم، کتاب، لوح فشرده و منبع:مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی (۱) ۵۳    مصباح الشریعه، ص (۲) ۶۵۱۱    غررالحکم، ح (۳) ۳۱    نهجالبلاغه، نامه (۴) ۴۴۵۵۹    کنزالعمال، ح (۵) ۲۲۶۱    میزان الحکمه،ص (۶) ۲۶ـ۲۷    سوره نوح، آیات (۷) ۱۶۴، ص۳    آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن، ج (۸) ۱۱۴    سوره نحل، آیه (۹) ۹، ص۱۱۱    بحارالانوار، ج (۱۱) ۲۹    سوره نساء، آیه (۱۱) ۲۲۱، ص۲    مکیال المکارم، ج (۱۲) ۱۷۱، ص۱    مکیال المکارم، ج (۱۳) ۱۳۴    همان، ص
(۱۴) ۱۶۱    همان، ص (۱۵)    نک: بهاریترین فصل انسان نوشته حسن مهدویان  (16) سوره فرقان آیه 74
چگونه محبت امام زمان(عج)را به فرزندانمان انتقال دهیم؟ نکته اول؛ پیش از پرداختن به بحث راهکارها که می تواند نوع نگاه ما را عوض کند و راهکارها را کارآمد و مؤثر سازد، توجه به بحث اخلاص و استمرار است. گرچه در مکتب های مختلف تربیتی چنین بحثی جایگاهی ندارد، در مکتب اسلام یکی از شاخص های مطلوبیت امور، اخلاص است. لذا می توان به آن در امور تربیتی و به ویژه انتقال محبت حضرت(عج) به فرزندان توجه کرد تا از برکات فراوان آن بهره مند شد. در ابتدا به دو روایت در مورد اخلاص توجه کنید؛ لابدَّ للعبدِ مِن خالصِ…

Review Overview

User Rating: Be the first one !

About Admin

نظرتان را بنویسید

آدرس پست الکترونیکی شما در صفحه نشان داده نخواهد شد *

*

x

همچنین بخوانید

سبک زندگی حضرت زینب (س)

1. ایمان و تقوا: حضرت زینب(س) در دامن پاک‌ترین و با ایمان‌ترین انسان‌ها ...